1921 Anayasası’nın Kabulü (Teşkilât-ı Esasiye)

1921 Anayasası’nın Kabulü (Teşkilât-ı Esasiye)

20 Ocak 1921 tarihinde “Teşkilat-ı Esasiye Kanunu” adıyla Türk Devleti’nin ilk

anayasası olarak kabul edilmiştir.

1921 Anayasası’nın Önemli Maddeleri

1. Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.

2. Yasama ve yürütme gücü TBMM’ye aittir.

3. Türkiye Devleti, Büyük Millet Meclisi’nce yönetilir ve “TBMM Hükümeti” adını

alır.

4. Şer’i hükümlerin yerine getirilmesi TBMM’ye aittir.

5. Büyük Millet Meclisi başkanı, hükümetin de başkanıdır.

6. Kanun-u Esasi’nin Teşkilat-ı Esasiye ile çelişmeyen hükümleri geçerlidir.

7. Milletvekilleri seçimi iki yılda bir yapılır. Eski Meclisin görevi yeni Meclis

toplanıncaya kadar devam ed

er.

Önemi

* Yeni Türk Devleti’nin kuruluşunun hukuki ve siyasal bir belgesi olmuştur.

* Olağanüstü şartlardan dolayı çabuk karar almak ve hemen uygulayabilmek için

“güçler birliği” ilkesi kabul edilmiştir (2. madde).

* Ulusal egemenliğin tekliğine dayanarak İstiklâl Mahkemeleri meclis içinde

kurulmuştur. Böylece TBMM yargı gücünü de kullanmıştır.

* Dönemin şartları içinde ulusal birliği zedelememek için devletin rejimi

belirtilmemiştir (1. ve 3. maddeler).

* Meclis hükümeti sistemi kabul edilmiştir.

* “Şeriat hükümlerinin yerine getirilmesi” görevinin TBMM’ye verilmesi devlet

yönetimini tek organda toplamayı amaçlamıştır. Bu durum 1921 Anayasası’nın

“laik” olmadığını göstermektedir (4. madde)

1921 Anayasa'sında en önemli değişiklikler 29 Ekim 1923 tarihinde

gerçekleşmiştir.Bu tarihte Cumhuriyet ilan edilerek devletin yönetim şekli

belirlenmiş''Meclis Hükümeti'' sistemi yerine ''Kabine'' sistemine geçilmiştir.